Sau khi xăng sinh học E10 được phân phối rộng rãi,một số chủ xe phản ánh hiện tượng khó khởi động,chết máy khi dừng đèn đỏ,hụt ga hoặc rung giật ở tốc độ thấp. Tuy nhiên,các chuyên gia và nghiên cứu quốc tế cho rằng phần lớn vấn đề không xuất phát từ bản thân nhiên liệu E10,mà liên quan đến tình trạng bảo dưỡng của phương tiện.
Bộ Công thương mới đây cũng khuyến nghị những mẫu xe đời cũ khoảng đầu năm 2000 trở về trước,sử dụng bộ chế hòa khí nên thận trọng khi chuyển sang nhiên liệu chứa 10% ethanol.
Theo Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL),E10 có thể sử dụng trên hầu hết ôtô và xe máy hiện đại mà không cần thay đổi kết cấu hệ thống nhiên liệu. Các thử nghiệm của NREL trên phương tiện đời cũ không ghi nhận hiện tượng tắc lọc nhiên liệu hay khó khởi động trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn.
Tuy nhiên,ethanol trong E10 có đặc tính hòa tan và làm sạch mạnh hơn xăng khoáng thông thường. Các lớp cặn,véc-ni nhiên liệu hoặc gỉ sét tích tụ lâu năm trong bình xăng,đường ống và kim phun có thể bị bong ra khi chuyển sang nhiên liệu mới. Những tạp chất này sau đó đi theo dòng nhiên liệu,làm giảm lưu lượng phun hoặc gây tắc lọc xăng,kim phun.
Gỉ sét phía torng bình xăng của mẫu xe Suzuki SV650 đời 2006. Ảnh: Spizalert/Reddit
Hiện tượng trên thường xuất hiện ở các xe đã sử dụng nhiều năm nhưng ít được bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu. Theo chuyên gia kỹ thuật một hãng xe Nhật tại Việt Nam,khi kim phun bị bám cặn hoặc lọc nhiên liệu bị nghẹt,động cơ có thể xuất hiện tình trạng hụt ga,chết máy khi chạy chậm,khó nổ máy vào buổi sáng hoặc rung giật ở chế độ không tải.
Theo Bộ giao thông Anh,các thử nghiệm liên quan đến E10 từng ghi nhận hiện tượng tắc lọc nhiên liệu,ăn mòn bình xăng và hư hỏng một số chi tiết cao su trên các phương tiện đời cũ không được thiết kế cho nhiên liệu chứa ethanol. Bên cạnh đó,ethanol có thể cuốn theo cặn bẩn tồn đọng trong hệ thống nhiên liệu,làm tăng nguy cơ tắc lọc và kim phun ở xe lâu năm. Một yếu tố khác là khả năng hấp thụ hơi ẩm của ethanol. Khi xe ít sử dụng hoặc bình nhiên liệu tồn đọng trong thời gian dài,độ ẩm có thể tích tụ trong hệ thống nhiên liệu. Tình trạng này làm tăng nguy cơ hình thành gỉ sét trong bình xăng hoặc tạo cặn bẩn mới,đặc biệt trên các xe cũ.
Các dấu hiệu thường gặp gồm xe khó khởi động sau khi để qua đêm,động cơ rung,dễ chết máy khi chờ đèn đỏ,phản ứng ga chậm. Trong nhiều trường hợp,các triệu chứng chỉ xuất hiện sau khi chuyển sang E10 nên dễ bị nhầm là lỗi do nhiên liệu.
Chính vì những lý do trên,việc vệ sinh bình xăng,thay lọc nhiên liệu và làm sạch kim phun thường giúp khắc phục phần lớn các vấn đề với xe cũ,ít bảo dưỡng gặp phải khi chuyển sang xăng E10. Với các xe sử dụng chế hòa khí,bộ chế hòa khí cũng nên được kiểm tra và vệ sinh định kỳ để loại bỏ cặn bẩn tích tụ lâu ngày. Nếu phát hiện gỉ sét,cặn bẩn hoặc đường ống nhiên liệu xuống cấp,cần vệ sinh hoặc thay thế trước khi tiếp tục sử dụng.
Chi phí cho việc vệ sinh hệ thống xăng (súc rửa bình xăng,vệ sinh họng xăng và kim phun) thường dao động 100.000-500.000 đồng với xe máy,500.000-1.500.000 đồng đối với ôtô.
Phạm Hải